Thứ Sáu, 27 tháng 12, 2013

Kỷ niệm Ngày Nam bộ kháng chiến 23/9: Hình tượng đã làm mới nóp và ngọn tầm vông.

Hằng trăm phụ nữ

Kỷ niệm Ngày Nam bộ kháng chiến 23/9: Hình tượng nóp và ngọn tầm vông

Giỏ. Song. Anh em đặt tên cho nó là chiếc XẾP. Cũng có nguồn tài liệu kể rằng: Thời Thiên Hộ Vương lập chiến khu đánh Tây ở Đồng Tháp Mười. (Ca dao) Giặc Pháp gọi chiếc nóp là “màn Việt Minh” vì trên bước đường hành binh vạn dậm.

Chính chiếc nóp đã giúp cho họ có được những giấc ngủ yên lành. Chiếc nóp trong đời sống dân nghèo Theo nhà khảo cổ Vương Hồng Sển thì nóp là bao đệm to. Khí giới đặc biệt của quân dân Nam Bộ Mãi cho đến hôm nay. Người đã trải đời qua hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ. Số nghĩa quân lên tới hàng ngàn.

Cỏ lác nhưng nức danh nhất vẫn là bàng. Liên lạc và trấn áp địch trong những lúc khẩn cấp. Vừa là bạn đồng hành của những dân cày chân lấm tay bùn.

Về sau anh em nghĩa binh thấy chiếc đệm bàng có nhiều công dụng nên mới cải tiến dần và ngày càng phổ quát rộng đến nhân dân. Chằm nóp gởi ra tiền phương cho con. Kể rằng: Trong những ngày đầu chống thực dân Pháp. Hoặc ngủ “mùng gió” nghĩa là ngồi trên xuồng thỉnh thoảng phải bơi thật nhanh cho có gió.

Hình ảnh của nóp và ngọn tầm vông vẫn còn gợi lại trong ta hình tượng những đoàn quân chân không. Tay cầm ngọn tầm vông. Chiếc nóp và gậy tầm vông là hai vật bất ly thân của người đội viên Nam Bộ. Là biểu tượng của tinh thần hiên ngang quật cường và ý thức chịu đựng gian khổ trong hai cuộc kháng chiến thần kỳ giành độc lập tự do cho dân tộc.

Chỉ ló đầu ra để thở. Đi đến đâu người làm công gánh mướn bao giờ cũng giữ chiếc nóp bên mình. Tháp Mười và Kiên Giang là quê hương của các loài cỏ đưng. Vừa là chiếc mùng cũng vừa là tấm chăn để phủ liệm thi thể đồng đội. Quân và dân ta đã tranh đấu dũng cảm và kiên cường bằng các loại vũ khí thô sơ như thế. May kín.

Nón. Đỉa lội lềnh tợ bánh canh” khiến cho bà con dân cày phải đốt lá cây hun khói để đuổi muỗi. Khi mỏi mệt dựa lưng vào phì phà khói thuốc. Từ những nơi xa xôi.

Vai mang chiếc nóp rầm rập tiến trên các nẻo đường tiến quân. Chừa miệng theo chiều dọc. Chi nài sắm dao tu nón gõ …”. Mỗi người chỉ mang theo một chiếc đệm bàng rồi gập đôi lại.

Một âm thanh cách mạng dùng để thông tin

Kỷ niệm Ngày Nam bộ kháng chiến 23/9: Hình tượng nóp và ngọn tầm vông

Mãi cho tới thời chống Mỹ cứu nước. Sau đổi thành NẾP để khỏi trùng âm với chef (xúc phạm tới quan Tây).

Ít lâu sau có một thầy đội người Việt tên Nếp. Bàng làm ra đệm. Nóp. Giáo và gậy tầm vông (Ảnh chụp tại bảo tồn TP Cần Thơ) Trong các loại khí giới thô sơ. Hắn cấm bà con gọi chiếc xếp bằng tên hắn nên mới đổi thành Nốp rồi đọc trại ra Nóp cho đến ngày nay… Chiếc nóp và gậy tầm vông đã trở thành niềm kiêu hãnh của người dân Nam Bộ.

Thông dụng hơn. Nồi niêu và ít đồ dùng xuống ghe lênh đênh khắp kinh rạch. Nơi mà sớm hôm “Muỗi kêu như sáo thổi. Vào những năm kháng chiến khốc liệt. Lúc đầu chiếc nóp trông có vẻ đơn giản. Mẹ già thức đêm giã bàng. Đan đệm. Cái nóp có lẽ do người Miên bày ra trước.

Lúc buồn ngủ chui vô làm một giấc ngon. Ngủ giăng câu đặt lờ… không có gì hữu dụng bằng chiếc nóp quê mình.

Ở vùng sông nước miệt vườn. Cuộc đấu tranh của quân và dân ta trên trận mạc miền Nam diễn ra trong điều kiện cực kỳ khó khăn gian khổ.

Dài cỡ hai thước. Ban đêm dân cần lao Hậu Giang chui vào để ngủ. Họa sĩ Tô Dự. Từ việc ngủ bờ ngủ bụi cho tới ngủ xuồng ngủ ghe. Cho chồng và tặng nhân tình đang hôm sớm tranh đấu sẽ làm rung động mãi trái tim Việt Nam: Nóp nầy em gởi tặng anh/Thuyền em bơi tận trong kinh Tháp Mười/Gởi ba nó ngủ ấm lòng/Để đi giết giặc lập công thật nhiều.

Hoài Phương. Bà con đi làm ăn xa thường mang theo đệm. Chiếc nóp vừa là ba lô. Chiếc nóp trong thời kỳ chống Pháp (Ảnh chụp từ Bảo tàng TP Cần Thơ) Còn chiếc nóp vừa là sản phẩm độc đáo của nhân dân Nam Bộ. Ngủ chăn vịt. Mỗi đồn có tới hai ba trăm người nhưng phần lớn đều không có mùng mền. Tối chui vào nằm cho đỡ muỗi cắn.

Còn với dân chúng thì chiếc mõ tre được coi như một thứ “vũ khí” đặc biệt. Ngọn tầm vông là thứ khí giới lợi hại nhất của nghĩa binh Trương Công Định mà cụ Nguyễn Đình Chiểu đã từng ca tụng: “Trong tay cầm một ngọn tầm vông.

Thậm chí có người còn ngủ “mùng nước” tức là nằm ngâm mình trong xuồng chứa nước. Nhất là những nơi sình lầy như Đồng Tháp Mười. Nhiều anh em du kích vẫn còn quấn khăn rằn nằm nóp nhưng chiếc nóp trong thời kỳ này được cải tiến tiện lợi hơn.

Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét